Bizi Takip Edin!
Dil Seçimi:

Syenitsa’dan haberiniz var mı?

174
Syenitsa’dan haberiniz var mı?
2020-06-11

SYENİTSA (Senice) şehri, Osmanlı İmparatorlu’ğun verdiği isimle Sancak bölgesindeki şehirlerden biridir. Bölge, konum itibariyle günümüzde Sırbistan ve Karadağ ülkeleri arasında tampon bölgededir.

Bu bölgenin Novi Pazar, Syenitsa, Tutin, Novi Varoş, Priyepolye ve Priboy şehirleri günümüzde Sırbistan Cumhuriyeti sınırları ile Akova, Taşlıca, Berane ve Plav şehirleri Karadağ sınırları içerisinde kalmaktadır.  Bölge halkının yaklaşık yüzde 60’ı Müslümanlardan oluşmaktadır.

Bölge halkı tarihleri boyunca sürekli olarak bu iki ateş arasında kalmıştır. Süreç içerisinde malları yağmalanmış, sürgün edilmiş, din değiştirmeye zorlanmış ve yaş ya da cinsiyet ayırmaksızın katledilmişlerdir.

Tarihî kayıtlara geçmiş hâlde Sırpların Boşnaklara uyguladığı 11 soykırım bulunmaktadır. Diğer taraftan tüm bu yaptıkları zulümlere rağmen bu ülkeleri, hâkimiyeti altında kaldıkları 500 yıl içerisinde Osmanlı’nın onlara zulmettiğini iddia etmektedirler.

Bu soykırımların en acımasızları, Sırpların 1804-1820 yılları arasında Osmanlı İmparatorluğu’ndan ayrılıp bağımsızlık elde etmek için ayaklandıkları tarihlerde yaşandı. Ayaklanmanın başarılı olabilmesi için sadece Osmanlı’ya ait unsurların bölgeden çıkarılması yeterli görülmemekteydi. Osmanlı’ya ait teşkilâtla birlikte yerli “işbirlikçi” diye nitelendirilen Boşnakların ya din değiştirilmeleri ya da tamamen ortadan kaldırılmaları gerekmekteydi.

Bu amaçla sistematik olarak bölgedeki Boşnaklar katledilmeye ve malları yağmalanmaya başlandı. Ferdî yapılan zulümlerin dışında, şehirlerde ve köylerde toplu yağma ve infaz olayları yani soykırımlar da yaşanmaktaydı. Bu soykırımlardan üçüncüsü, 6 Mayıs 1809 yılında yani bundan tam 211 yıl önce, Karadağlı Sırpların Syenitsa’da Boşnaklara uyguladığı soykırımdır.

Bu katliama dair ayrıntıları, kayıtları tutan Sırp tarihçi Antoniye Protiç’ten öğrenmekteyiz.

Syenitsa_ Balkan_Tour_b-jpg

Şehir 1809 yılının Nisan ayında kuşatılmış ve şehrin komutanı Hacı Bey (Çaviç) ve Sırpların komutanı Kara Yorgi Petroviç ya da nam-ı diğer Karakorce arasında bir anlaşma yapılmıştır.

Anlaşma şartlarına göre; şehir direniş göstermeden Sırplara teslim edilecek ve bunun karşılığında şehirde yaşayan Boşnak Müslümanların mallarına ve canlarına dokunulmayacak ve şehri güven içinde terk etmelerine izin verilecektir.

Fakat anlaşma yapıldıktan sonra, kuşatmada kaleye sığınan 2 bin 500 Boşnak Müslüman, kaleden çıkar çıkmaz Sırpların saldırısına uğramıştır. Saldırıda çocuk, genç ve yaşlı 2 bin 499 Boşnak Müslüman kılıçtan geçirilmiştir. O sırada olaylara tanıklık eden Antoniye Protiç, kitabında şu ifadeleri kullanmıştır:

“Syenitsa şehri 23 Nisan’da kuşatıldı. Buradaki yaşananları yazmak çok zor ama gerçekleri de yazmak zorundayım.

Karacorce Türklere; kadın, çocuk ve bebekleri ile herkesin serbestçe şehri güvenli bir şekilde terk edebileceklerine dair şeref sözü vermişti.

Oysa ertesi gün sabah, Türkler şehirden çıkarlarken, sabırsız Sırplar, şehrin boşaltılmasını beklemeden şehri yağmalamak için duvarlardan atlayarak kale içine girdiler. Karacorce mâni olmaya çalıştı ama askerlerini durduramadı.

Türklerin üçte biri şehir dışına çıkmayı başarmıştı ama kalanlar, onlara saldıranlara ateş açmışlar ve Sjenica savaş meydanında korkunç vahşet başlamıştı. Kadın erkek demeden önlerine çıkan herkesi boğazladılar ve bu kan banyosundan tek bir Türk sağ çıkmadı. Yaya olarak yakalananların hepsi meydanda öldürüldü.

Karakorce, kafaların kesilip Sjenica’ya geçit töreni için getirilmesini emretti. Ve böylece savaş bitmiş, kafalar getirilmişti.

Hepsini dikecek direk bulunamadığı için, geçit töreninde isyancıların kafaları elden ele dolaştırıldı. Öldürülenlerin tam sayısı 2 bin 500 kişiden 1 eksik idi.”

                                                                                                                                                                                                                            Eldar UKA

Web sitemizdeki çerezleri (cookie) kullanıcı deneyimini artıran teknik özellikleri desteklemek için kullanıyoruz. Detaylı bilgi için tıklayınız.
Kabul Et